Drodzy Rodzice!
Wychowanie dziecka to nie tylko nauka nowych umiejętności i zdobywanie wiedzy, ale także wsparcie w radzeniu sobie z emocjami. Dzieci w wieku przedszkolnym często doświadczają silnych emocji, takich jak złość czy frustracja. Dlatego ważne jest, aby uczyć je technik wyciszania i rozumienia w własnych uczuć. Poniżej znajdziecie propozycje zabaw i ćwiczeń, które można wykonywać w domu, by pomóc Waszym pociechom w opanowaniu emocji i rozwijaniu umiejętności relaksu. 
Miłej zabawy!
1. Zabawy wyciszające i relaksacyjne "Oddech zwierzątka"
Cel: Nauka głębokiego oddychania i wyciszenia.
Jak grać:
- Opowiedz dziecku, że jest małym zwierzątkiem, np. kotkiem, który wącha kwiatki.
- Razem naśladujcie powolne, głębokie wdechy i wydechy, wyobrażając sobie, że wciągacie woń kwiatów podczas wdechu, a podczas wydechu spokojnie wypuszczacie powietrze.
- Możecie też naśladować odgłosy zwierząt: "miau", "pyszczek się zamyka" podczas wydechu, co dodatkowo skupia uwagę na oddechu.
"Balonik"
Cel: Uczenie relaksacji poprzez wizualizację.
Jak grać:
- Poproś dziecko, aby wyobraziło sobie, że ma balonik w rękach.
- Razem z nim, głęboko oddychajcie, a podczas wydechu wyobrażajcie sobie, że balonik się napełnia, a potem spokojnie wypuszczacie powietrze, kurcząc go.
- powtarzajcie tę zabawę kilka razy, koncentrując się na spokojnym oddechu.
"Leżenie na chmurze"
Cel: Wprowadzenie relaksacji poprzez wyobraźnię.
Jak grać:
- Zachęć dziecko, aby położyło się wygodnie, zamknęło oczy i wyobraziło sobie, że leży na miękkiej, białej chmurze.
- Opowiedz, że chmura powoli unosi się i pozwala dziecku odpocząć.
- Podczas tej zabawy możesz delikatnie masować dziecku ramiona lub głowę, aby wzmocnić efekt wyciszenia.
2. Zabawy i ćwiczenia pomagające rozumieć emocje
"Kolor emocji"
Cel: Rozpoznawanie i nazywanie emocji.
Jak grać:
Przygotuj kartki z różnymi kolorami i nazwami emocji (np. czerwony – złość, niebieski – smutek, żółty – radość, zielony – spokój).
Poproś dziecko, aby wybrało kolor, który według niego odzwierciedla jego aktualne uczucia.
Porozmawiajcie, dlaczego wybrało ten kolor i jaka emocja się z nim wiąże.
Możecie też narysować wspólnie obrazek, który wyraża tę emocję.
"Emocjonalne lusterko"
Cel: Rozpoznawanie i wyrażanie emocji.
Jak grać:
Poproś dziecko, aby spojrzało w lustro i spróbowało pokazać, jak wygląda jego twarz, gdy jest zły, smutny, szczęśliwy, zaskoczony.
Następnie spróbujcie odtworzyć te wyrazy twarzy razem, rozmawiając o tym, co wywołało takie emocje.
To ćwiczenie pomaga dziecku zidentyfikować i nazwać własne uczucia.
"Opowiadanie emocji"
Cel: Uczenie rozumienia i wyrażania emocji poprzez narrację.
Jak grać:
Opowiedz dziecku krótką historyjkę, w której bohater przeżywa różne emocje (np. "Mały chłopiec zgubił zabawkę i czuł się smutny, ale potem znalazł nową zabawkę i poczuł się szczęśliwy").
Zapytaj, jak czuł się bohater i czy dziecko też czasem tak się czuje.
Zachęć dziecko do opowiedzenia własnej historii o tym, kiedy ostatnio czuło się złości lub radości.
3. Masażyki
„Serduszko emocji”
Połóżcie rękę na sercu dziecka i na swoje.
Opowiedzcie historyjkę: „Wyobraź sobie, że Twoje serduszko ma różne emocje. Kiedy czujesz się szczęśliwy, serduszko się rozświetla. Gdy złościsz się, serduszko trochę się zaczerwienia. A gdy jesteś smutny, serduszko się chmurzy.”
Poproście dziecko, aby pokazało, kiedy jego serduszko odczuwa te emocje, dotykając miejsca na piersi lub pokazując mimikę.
Wspólnie „masujcie” serduszko, przechodząc od jednej emocji do drugiej, ucząc się je rozpoznawać.
„Rolnik w polu” – masażyk Beaty Gawrońskiej
Rolnik rano rusza w pole, (kroczy palcami obu rąk po plecach innego dziecka z dołu do góry).
Orać pługiem czarną rolę. (Rysuje linie równoległe do linii kręgosłupa z góry do dołu).
Sieje zboże i buraki, (stuka palcami po całych plecach).
Z których później są przysmaki. (Lekko puka dłońmi w plecy brata/siostry).
„Biedronka” – masażyk wg Beaty Gawrońskiej
Spotkała się Kasia z biedronką,
(kroczenie palcami od brzegów pleców w kierunku kręgosłupa)
obie wyszły do ogródka na słonko.
(Kroczenie palcami od brzegów pleców w kierunku kręgosłupa)
Patrzy Kasia kręci głową,
(rysowanie ślimaczków po obu stronach kręgosłupa)
ubrane są jednakowo:
(rysowanie ślimaczków po obu stronach kręgosłupa)
obie mają sukieneczki
(stukanie palcami obu rąk po całych plecach)
czerwone w czarne kropeczki.
(Stukanie palcami obu rąk po całych plecach).
„Pisarz bajkę pisze” – zabawa paluszkowa Małgorzaty Barańskiej
Tu literka, tam literka,
(naśladowanie palcami obu dłoni piszących na klawiaturze komputera)
pisarz piękną bajkę pisze.
(Naśladowanie palcami obu dłoni piszących na klawiaturze komputera)
Wszyscy chodzą na paluszkach,
(palcem wskazującym i środkowym naśladowanie chodzenia po wewnętrznej stronie dłoni).
bo gdy pisze, lubi ciszę.
Ćśśśś... (Przykładanie palca wskazującego do ust).
Pisze Pani na maszynie
Pisze pani na maszynie (palcami uderzamy po plecach dziecka)
Stop, przecinek (pociągamy lekko za ucho prawe)
Stop, przecinek (pociągamy lekko za ucho lewe),
Świeci słońce (masujemy całą dłonią po plecach),
Idą konie (lekko uderzamy pięściami po plecach).
Biegną słonie po betonie (bokiem dłoni uderzają po plecach)
Płynie sobie kręta rzeczka (bokiem dłoni krętą linią przesuwamy wzdłuż kręgosłupa).
Idą panie na szpileczkach (palcami wskazującymi uderzamy po plecach)
Pada, mały drobny deszczyk (wszystkimi paluszkami lekko uderzmy po plecach).
Czujesz dreszczyk? (lekko chwytamy za szyję).
Regularne wykonywanie tych zabaw pozwoli Waszemu dziecku lepiej rozpoznawać, nazywać i wyrażać emocje. Techniki wyciszające uczą je relaksacji i radzenia sobie z trudnymi uczuciami, co jest kluczowe dla jego rozwoju emocjonalnego i społecznego.
Pamiętajcie, że najważniejsze jest, by zabawy były dla dziecka przyjemne i nie wywoływały stresu. Zachęcajcie je do wyrażania uczuć i wspólnie szukajcie sposobów, które pomogą mu się uspokoić i poczuć bezpiecznie.
Opracowała:
Aneta Cziczak
Psycholog szkolna
